01 april 2016

Een gezonde leefomgeving is de toekomst!

Een gezonde leefomgeving is een plek met een goede kwaliteit, een plek waar mensen graag komen om te leven, werken en wonen. Een plek die bijvoorbeeld inspireert om te bewegen. Of gewoon om samen te komen. Wat zijn de wettelijke eisen aan zo’n leefomgeving? En nog belangrijker, wat vindt de maatschappij eigenlijk een gezonde leefomgeving.

 

Op donderdag 24 maart heeft LievenseCSO een inspirerende middag georganiseerd door integraal naar de Gezonde Leefomgeving te kijken. Vanuit LievenseCSO waren de expertises luchtkwaliteit, geluid, omgevingsmanagement en stedenbouwkunde/planologie betrokken. Door adviseurs, ontwikkelaars en overheid uit te nodigen hebben we middels twee concrete casussen gepraat, gediscussieerd en geschetst aan plannen en maatregelen om tot een gezonde leefomgeving komen.

 

Deelnemers typeerden de bijeenkomst als informatief, illustratief en een eye opener waarbij LievenseCSO als integraal bureau waarde toevoegt.

 

Gezondheid belangrijk thema voor overheid

Dr Miriam Weber, van het ministerie I&M trapte af met haar verhaal over een gezonde leefomgeving vanuit de overheid. Gezondheid is een heel breed begrip gaf Weber aan. Vanuit de overheid is het inmiddels weer een belangrijk thema, nadat het jaren geleden naar de achtergrond is geraakt. Met de komst van de nieuwe omgevingswet, die afgelopen week door de Eerste Kamer is goedgekeurd, heeft de rijksoverheid ‘gezondheid’ weer als belangrijke doelstelling geformuleerd.

 

Dat neemt niet weg dat de overheid slechts grove doelstellingen en randvoorwaarden stelt, want gemeenten moeten zelf de gezonde leefomgeving gaan creëren. Weber heeft in haar rol bij het rijk gewerkt aan een pilot in een aantal steden, met het programma ‘Slimme en gezonde stad’. Het doel hiervan is om decentraal te zoeken naar oplossing, waarbij vooral wordt gekeken naar samenwerken en het leggen van verbindingen. Want uiteindelijk ligt daar de crux volgens Weber.

 

De maatschappij vraagt iets anders

Ontwikkelaar Bas van de Griendt van BPD nam vervolgens het woord. Zijn verhaal ging verder waar dat van Weber stopte, namelijk hóe dit nieuwe thema eigenlijk in de praktijk gerealiseerd kan worden.

Van de Griendt plaatste in zijn verhaal een hele belangrijke kanttekening. Namelijk dat we als overheid, adviseurs en ontwikkelaars allerlei oplossingen kunnen bedenken en voorrekenen, maar de maatschappij moet zich daar wel in kunnen vinden.

 

Je kunt bijvoorbeeld nog zo’n prachtig energieneutrale woning ontwikkelen, maar als de consument er de meerwaarde niet van in ziet, zal hij de prijs ook nooit betalen. Als ontwikkelaar ben je dus altijd op zoek naar een balans tussen milieu, ruimte en economie.

 

Iets vanuit de regelgeving oplossen is lang niet altijd zaligmakend geeft Van de Griendt aan, hoewel hij het een goede ontwikkeling vindt dat de politiek met de nieuwe Omgevingswet weer aanhaakt bij het thema veiligheid en gezondheid. Maar uiteindelijk gaat het erom dat we met de wens en het gevoel van de consument meebewegen. “We moeten gebieden creëren waar mensen graag komen, leven en bewegen. Pas dan hebben we aan de echte vraag voldaan!”

 

Casus: wonen in een snelwegoksel

Vanuit de gemeente Utrecht droeg Ellen Peeters, senior adviseur Gezonde Leefomgeving, een casus aan over de ontwikkeling van een woongebied in een snelwegoksel . Utrecht groeit snel en is een populaire plek om te wonen. Omdat de stad heeft bepaald dat het inwonersaantal mag groeien, maar wel binnen de ‘ snelwegen-ring’ moet blijven, wordt er gezocht naar nieuwe oplossingen. Bijvoorbeeld door te gaan bouwen in gebieden die in eerste instantie niet geschikt lijken, zeker gezien het thema Gezonde Leefomgeving.

 

De casus werd voorgelegd aan de deelnemers deze middag. Opvallend in de ogen van Peeters was dat men eigenlijk direct het gegeven van de ‘onaantrekkelijke’ locatie naast zich neer heeft gelegd. Net alsof de snelweg er niet was. Dat was ook de kracht, bewust als werkvorm gekozen, omdat je dan veel breder kunt denken. Ook het feit dat er ontwikkelende partijen aan tafel zaten bracht volgens Peeters meerwaarde, want het proces verandert hierdoor. Juist door met verschillende, soms ongebruikelijke, brillen naar de locatie te kijken kom je tot andere oplossingen. Voor de basiskwaliteit van het gebied is het van belang eerder met berekende belasting te werken dan met afstandsmaten. Ondanks de locatie waren de deelnemers het erover eens dat van deze plek absoluut een aantrekkelijk woongebied gemaakt kan worden.

 

Casus: De Groene Loper Maastricht

De A2 is inmiddels ‘verdwenen’ uit het straatbeeld van Maastricht. Door de ondertunneling zal een heel ander stadsbeeld ontstaan, zeker als bovenop de tunnel straks de ‘groene loper’ is gerealiseerd.

Vanuit A2 Maastricht projectbureau is een casus ingebracht om te brainstormen over de mogelijkheden van deze groene loper. Hoe kan deze loper worden ingericht om bij te dragen aan een gezonde leefomgeving en levenshouding van de buurtbewoners. Immers, er verandert voor deze bewoners nogal wat. De snelweg is weg en men wil iets nieuws bieden. In de sessie hebben we oplossingen gezocht waarmee een nieuwe barrière van relatief dure woningen aan de Groene Loper voor de wat sociaal zwakkere buurten daarachter weggenomen kunnen worden .

 

De casus leverde een interessante oogst op. Bijvoorbeeld dat er meer aangesloten moet worden op functies die behoren bij een woonwijk. Denk ook aan commerciële inrichting en onderwijs. Dat de Loper meer een circuit zou moeten zijn die ook naastgelegen buurten aan doet. Daarnaast was een interessante vraag: “Hoe ziet de groene loper er eigenlijk in de winter uit?” Dat bracht deelnemers aan het denken over de ecologische inrichting, ook op gebied van biodiversiteit. Bijvoorbeeld de mogelijkheid van een vlindertuin of faciliteiten voor meer vogelsoorten.

 

Een inspirerende middag

De middag werd afgesloten door Marinette Mul, senior adviseur bij LievenseCSO. De bijzonder inspirerende sessies onderstreepten de overtuiging van LievenseCSO dat een Gezonde Leefomgeving een thema is van de toekomst, maar ook van het nu. Het moet de basis vormen voor een nieuwe planontwikkeling.

 

De aanwezigen waren erg enthousiast over deze bijeenkomst. Vanuit de Provincie Utrecht kwam het commentaar dat dit "één van de leukste bijeenkomsten was van de afgelopen jaren, misschien wel de leukste". Heeft u interesse om een volgende keer deel te nemen? Stuur dan een e-mail naar symposium@LievenseCSO.com.

 

Meer informatie over een Gezonde Leefomgeving?